تبلیغات اینترنتیclose
بازیهای محلی تالش
فرهنگ مردم تالش
چشم انداز ی از هنرو فرهنگ عامیانه تالش
موضوع : مردم شناسی تالش, | بازدید : 1774

نویسنده : محمد رضا

 مردم هر گروه و جامعه انسانی با توجه به فرهنگ واقلیم خاص خود جهت گذراندن اوقات فراغت خود یك سری بازی ها و سرگرمی ها یی دارند.كه این بازی ها نماد هایی از فر هنگ آنان را نمایان می سازد با توجه به بررسی های بعمل آامده بازی های محلی که در گذشته بسیار مورد استفاده قرار  می گرفت,عبارتند از...

1ـ لپه بازی                    3ـ عروس بازی                               5ـ پیگله بازی                       7ـ دوبنا

2ـ گل مشته                  4ـ سوك سوك                                6ـ بیج بیج                             8ـ غش بازی

لپهَ مزا :

لپه بازی از جمله بازی های مردانه است كه در فصل بهار برگزار می شود . دراین بازی افراد 4 تا 12 ساله شركت می كنند.

 اجرای بازی به این صورت است كه افراد به دو گروه مساوی 4 تا هشت نفر تقسیم می شوند برای اجرای بازی یك قطعه چوب یك متری با قطری معادل پنج سانتی متر به نام لیس (lis) و توپ كوچكی به نام لپه كه از پشم گوسفند درست شده است لازم می باشد. آنگاه بر حسب نوعی قرعه كه به خیسه xise خشك معروف است یك تیم بازی را آغاز می كند این تیم در یك نقطه معینی كه از پیش تعیین نموده اند به این صورت بازی را آغاز میكند:

یكی از افراد توپ را به هوا پرتاب و شخص دیگری با چوب دستی ضربه می زند چون افراد تیم مقابل در فاصله 20 الی 30 متری گروه آغازگر قرار می گیرند، آنان سعی می كنند كه در ابتدا توپ را بگیرند چنانچه موفق شوند قبل از فرود آمدن به زمین بگیرند،آغازگر بازنده می شود،

ولی اگر توپ به زمین بیفتد سعی می كنند ،آن را بردارند و به طرف فردی كه توپ را فرستاده و حالا در حال فرار كردن به سوی مقصد دومی است پرتاب می كنند چنانچه در فاصله بین دو مقصد كه فرد (آغازگر) در حال دویدن است او را بزنند بازنده،

 ونوبت بقیه افراد تیم وی است اما اگر او توانست خود را از توپ رد نماید و سالم به جایگا ه برسد، مجدداً خودش بازی را شروع می كند تا اینكه با توپ زده شود بازی به همین صورت ادامه می یابد تا این كه افراد یك تیم بازی را شروع و سپس بازنده شوند و سپس نوبت به افراد تیم حریف می باشد در خاتمه هر تیم كه تعداد افرادش دیرتر بازنده شوند و یا از نظر تعداد،

 افراد كمتری بازنده داشت از مقصد اول تا مقصد دوم ، دو بار بر پشت افراد تیم بازنده، سوار می شوند.

پتیگله مزا:

این بازی جز آن دسته از بازی های مردانه است كه در فصل بهار توسط مردان به اجرا در می آید. شركت كنندگان ابتدا به دو گروه مساوی تقسیم می شود، سپس چال و گودال كوچكی در یك محلی كه به عنوان مبدا یا مقصد اول است حفر می كنند.

 سپس دو قطعه چوب یكی به طول 20 سانتی متر و قطر 5 سانتی متر ودیگری به طول یك متر و همان قطر آماده می كنند. برای شروع بازی با استفاده از یك سنگ كوچك و صاف تر  خشك می كنند و هر تیمی كه نوبت قرعه به وی رسید روی چال می ماند وگروه دیگر به فاصله 20 الی 30 متری قرا ر می گیرند.

تیم آغاز گر با قرار دادن یك قطعه چوب كوچك كه در اصطلاح محلی به آن گلهgale می گویند، به صورت افقی بر روی چال به وسیله چوب دستی كه به آن پیت pit می گویند بازی را آغاز می كنند. زمانی كه چوب كوچك به طرف افراد تیم مقابل می رودآانان سعی می كنند كه قبل ا ز فرو د آمدن به زمین یا با دست بگیرند و یا این كه با چوب دستی های خود آن را بزنند، چنانچه موفق به این كار شوند، آن فرد با زنده ونوبت نفر بعدی است، ولی اگر موفق به این كار نشدند با چوب دستی سعی می كنند آن را دورتر نمایند، در همین لحظه فردی كه بازی را آغاز كرده از محل شروع تا نقطه ای كه چوب كوچك یا گله به زمین افتاده باید با صدای بلند بدون نفس كشیدن بگوید: یا علی، یا علی. چنانچه قبل از افتادن چوب صدایش قطع شود بازند می شود، وگر نه برنده شده و مجدداً خودش بازی می كند. این كار ادامه دارد تا اینكه افراد یك تیم از نظر تعداد بازنده ها بیشتر شود.

 در خاتمه تیمی كه با زنده شد باید از قسمت اول تا جایی كه حریف تعیین می كند بر پشت آنان سوار شوند.

 عروس بازی:

 عروس بازی از بازی های مشترك بین دختر و پسر ها ی7 تا10 ساله است . در بازی كه بیشتر دو  سه نفری بر گزار میشود 5 عدد قلوه سنگ گرد ( به اندازه یك حبه قند ) را می آورند و آنگاه افراد با قرار دادن آنها در كف دست وپرتاب به بالا سعی می كنند كه با پشت دست تعداد بیشتری از آنان را بگیرند . در اینجا هر كس كه تعداد بیشتری لز سنگها رابگیرد آغاز گر بازی است ونفرات بعد به تعداد سنگهایی كه گرفته اند در رده های بعدی می باشند.

 برای شروع بازی ابتدا یكی از آنان را با دست می گیرد و با پرتاب كردن به بالا سعی می كنند كه یكی یكی از سنگها را بر دارند و در مرحله بعد نها را دوبه دو و در مرحله سوم سه به سه كه اول سه تا بعد یكی ومرحله چهارم هر چهارتا را با هم بر می دارند مراحل دیگری دارد از جمله نوك زدن به زمین به تعداد ده بار برداشتن یكی و قراردادن دیگری بر روی زمین و در نهایت عبور دادن همه سنگها در حال پرتاب كردن یكی به هوا به زیر كف یك دست دیگر خود كه با دو انشفت و فومن روی زمین ایستاده باشد .

بیج بیج:

این بازی با تخم مرغ است كه در عید نوروز بین پسران 7 تا 12 ساله رایج است . در این بازی هر فرد یك یا چند تخم مرغ را همراه خود به محل بازی كه معمولا ًدر نقطه ای از روستا كه محل تجمع افراد است می برد و با قرار دادن در شست خود از دیگران می خواهد كه با تخم ـ مرغ خود به ان ضربه بزنند . در اینجا هركس تخم مرغش شكسته شد یك عدد تخم مرغ سالم به فرد مقابل می دهد .

غش بازی:

این بازی از جمله بازی های مردانه است كه د ر فصل بهار توسط افراد 12 تا 35 ساله برگزار می شود . برای اجرای بازی افراد به دو گروه مساوی 4 تا 7 نفری تقسیم می شوند، سپس دایره ای به قطر 2 تا 4 متر (بستگی به تعداد افراد شركت كننده هر تیم دارد ) روی زمین تقسیم می كنند . سپس برحسب تر و خشك یا خیسه خشكه ، یك تیم بازی را از داخل دایره و تیم دیگر در بیرون آغاز می كند . زمانی كه وضعیت تیم ها از لحاظ موقعیت قرارگیری مشخص شد ، تیم داخل دایره به تعداد افراد خود هر كدام یك كمر بند كه به اصطلاح محلی به آن غش می گویند همراه خود داخل دایره می برد و یك سر آن را به وسط دایره و سر دیگر را روی لب دایره قرار می دهد افراد تیم مقابل سعی می كنند ضمن دفاع از خود به شیوه های مختلف یك یا چند تا از كمر بند های داخل دایره را بربایند چنانچه موفق به این كار شوند با استفاده ا ز كمر بند های ربوده شده افراد داخل را می زنند وضمن كتك كاری آنان سعی می كنند كه بقیه كمر بند ها را از آنان بگیرند.

گل مشته:

گل مشته یا گل پوچ نوعی بازی است كه در شبهای زمستان در این منطقه رایج می باشد. این بازی از جمله بازیهای مشترك بین زنان و مردان است و شركت كنندگان در آن را افراد بین سنین 7 تا 40 ساله تشكیل می دهند برای شروع بازی افراد به دو گروه مساوی تقسیم می شوند.

  هر گروه یك سرپرست ی دارد كه وظیفه اش هماهنگی افراد و نیز تقسیم و مخفی كردن گُل بین افراد می باشد.

  سپس یك عدد نخود یا سنگریزه یا هر شیء كوچك را بر می دارد و یكی از افراد سرپرست تیم ها آن را به این صورت به تیم مقابل می فروشد مثلاً می گوید: گل یا عدد پنج ، گل یا عدد 6 ، و به هر صورت بعد از این كه مشخص شد كه گل پیش چه گروهی می ماند سرپرست آن گروه با شیوه های خاصی برای گمراه كردن افراد تیم مقابل گل را در دست یكی از آنان مخفی می كند.

 سپس از تیم مقابل می خواهد كه گل را پیدا كنند. تیم مقابل با استفاده از شیوه های مختلف سعی می كنند كه گل را پیدا كنند بالاخره با چند بار خالی و پر كردن دست افراد عده ای را پوچ کرده و عده ای را در جای خود ثابت نگه می دارند.

 اگر به كسی گفت هر دو دستت پوچ ولی گل پهلوی او بود یك امتیاز از دست می دهند ، و اگر گل را از دستی خواست كه در آن گل بود یك امتیا ز به امتیازات تیم وی اضافه می شود تا اینكه، یك تیم زود تر به عدد شماره 21 برسد. هر تیمی كه امتیازش زود تر به 21 رسید برنده می باشد .

 

http://rezascania.mihanblog.com

صفحه قبل 1 صفحه بعد
نظر شما
نام : *
پست الکترونیک :
وب سایت/بلاگ :
*
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O @};-
:B /:) =D> :S
کد امنیتی : *

برچسب ها : تالش ، تالشی ، بازی ها،,
ارسال در تاريخ پنجشنبه 12 بهمن 1391 توسط taleshan